Deel MMMCMXCIX, stuk 1

Het hoogste getal dat er is, MMMCMXCIX, en dus mijn laatste deel (al komt deze in tweeën) van dit stuk van mijn verhaal. Ik heb geen zin meer om sterk te zijn, om te delen, om kwetsbaar te zijn en hard te moeten vallen voor ik weer op kan staan. Ik geloof dat ik nu liever gewoon maar blijf liggen.

Heb ik spijt? Mwa, nja… misschien wel. Het begon als iets positiefs, echt waar. Te midden van de herbelevingen aan het incest van mijn vader, zocht ik wanhopig naar dat het allemaal maar niet voor niets zou zijn geweest, al die ellende. Dus als ik nou anderen kon helpen met mijn verhaal, dan is het tenminste nog érgens goed voor geweest. Tijdens het schrijven over al die narigheid kon ik me storten op het bouwen van deze website, een hele welkome afleiding. En mijn getuigen hebben mij enorm geholpen aan een positief gevoel, oprecht. Ze noemden me dapper en moedig en zelfs een held. Ze hadden bewondering voor me en respect. Nou jeetje, dat zijn geen lichte termen. En zeker niet voor mij. Plus, ik heb contact met familieleden waar ik al jaren geen contact mee had. Dus ik voel me een stuk meer 'samen' dan ooit. Dat is heel fijn. Maar al deze mooie dingen maken helemaal niets lichter, of minder pijnlijk en ze maken kapotte dingen ook niet minder stuk. Er komt zelfs alleen maar meer narigheid bij. Meer dan ik aankan, blijkt nu. Dus als ik nu eens stop met het afpellen van mijn ui, stop met het pielen aan alle laagjes die gewoon knijter vast zitten, dan stopt de pijn misschien. En sinds wanneer doen we eigenlijk niet meer aan 'wat niet weet, wat niet deert'? 

Kiki staat verderop. Sinds ik haar vorig jaar terugvond op een ander plaats delict, is ze nooit meer zo ver bij me vandaan geweest als nu. We zitten meestal naast elkaar, we lopen hand in hand, kruipen dicht tegen elkaar aan en soms delen we zelfs dezelfde trui. Het verst weg was ze toen ze een keer in de deuropening stond, in deel III. Maar nu staat ze buiten, aan de overkant van de straat. Ik ben binnen en als ik door mijn raam kijk, zie ik haar staan. Ze kijkt heel verdrietig. Maar het is meer dan verdrietig, ze lijkt leeg en verslagen. Ze stuitert niet, ze trappelt niet, ze springt niet. Ze staat daar maar, heel verdrietig te kijken. Ik heb haar net verteld dat ik het opgeef. Het spijt me lieve Kiki. Ik had beloofd om je te redden, maar het lukt me niet. Het is als in het vliegtuig, ik moet eerst mijn eigen zuurstofmasker opzetten voor ik jou kan helpen. En mijn zuurstofmasker is stuk. Dus het gaat niet. Ik loop weg bij het raam, mijn hart breekt voor haar en voor mezelf. Ik hoop dat als ik straks weer kijk, ze er niet meer is en ik weer terug kan naar ergens tussen weten en niet weten in. 

Ik staar al een tijdje naar mijn laptop. Het plan is om alle andere dingen ook nog te vertellen, allemaal in dit laatste deel. Maar ik twijfel. Hoeveel kleiner ga ik mezelf maken? Als ik écht alles vertel, ook al het andere, dan blijft er he-le-maal niets van mij over. En er is al zo weinig. Ik voel me de letterlijke betekenis van damaged goods. Oef, dit is een duivels dilemma. Als ik nog meer deel, blijft er niets over van mij als mens maar wel van mijn nalatenschap. Want wat ik schrijf kan nog steeds, heel misschien, een ander helpen. Dan bereik ik in ieder geval dát, tenminste, als dat al zo is. Maar dat moet ik wel geloven, want het alternatief is veel te tragisch. 

Dus, de opa van mijn vader pleegde incest met de moeder van mijn vader. De moeder van mijn vader pleegde incest met mijn vader en met mij. En mijn vader pleegde ook incest met mij en daarna met nog minstens 3 andere kinderen. 

De opa van mijn moeder pleegde incest met zijn dochters en mijn moeders moeder (mijn oma) misbruikte hij door haar te wassen tot haar puberteit. Alle verhalen over het van generatie op generatie incest aan de kant van mijn vader, brengt ons ook op het incest aan de kant van mijn moeder. En ook het wassen van mijn oma door haar vader komt weer ter sprake. Ik vraag mijn moeder of ze nog wel weet hoe dat vroeger met mij ging, als ik daar logeerde. Onze oma ging met een krukje bij mij in de douche zitten. Ik mocht mijzelf niet wassen en douchen, dat deed zij. Ze waste mij met een washandje, ook tussen mijn benen. En dit ging door tot ergens tussen mijn 10e en 11e. Hoe dan ook, op een leeftijd dat ik al 5 jaar zelfstandig kon douchen en dat thuis ook al zeker 5 jaar zelfstandig deed. Ik vond het heel naar, om daar poedeltje naakt met mijn schaamhaar en borsten voor mijn oma te moeten staan, zo kwetsbaar in die ijskoude douchecel. En dan toe te moeten staan dat mijn oma (die ik lief vond en vertrouwde) mij op die plekken aanraakte. Ik kon dat wassen godverdomme prima zelf! Rond mijn 11e kwam ik erachter dat mijn oma dit bij mijn zus helemaal niet deed. Dus ik zei tegen mijn moeder dat ik daar niet meer wilde logeren als ik niet zelf mocht douchen. Mijn moeder heeft mijn oma toen gelijk gebeld en het met haar besproken, ze heeft gezegd dat dit per direct moest stoppen. En het stopte. Mijn oma heeft me daarna nooit meer gewassen. 

Ik heb het nooit ervaren als misbruik. Al weet ik niet precies wat dat zegt. Want het piemeltjes verhaal was tot een paar dagen geleden ook voor niemand misbruik. En wat mijn andere oma met mij deed was tot een paar dagen geleden ook geen misbruik en nu heet het zelfs incest. En toen mijn oma’s vader haar ging wassen tot haar puberleeftijd, was het wel misbruik. Maar toen zij mij ging wassen op dezelfde puberleeftijd, was dat het weer niet. Dus ik blijf wat verward achter, zeg ik gewoon maar eerlijk. 

Mijn moeder mocht vanaf haar 6e zelfstandig douchen, vertelt ze. Ze belt haar zus om te vragen hoe het bij haar en haar dochter ging, maar die mochten ook vanaf hun 6e zelfstandig douchen. 

"Ik denk echt dat oma er geen kwade bedoelingen mee had," typt mijn moeder. "Misschien vanwege je haar of dat je wat dromerig en traag was mbt dit soort dingen (als douchen en haarwassen). Maar dat dit niet hoorde, dat is gewoon zo." Ik lees het. Twee keer. Drie keer. Vier keer. Zegt ze nou dat het kwam door mijn haar en/of mijn dromerigheid? Gelukkig zegt ze ook dat het niet hoorde. Maar toch, vanuit welke hoek ik haar bericht ook lees, het staat er echt. Misschien waste oma mij vanwege iets dat aan mij lag. Het lag aan mij.

Ik vraag twee nichtjes hoe het ging als zij bij oma douchten. Zij hadden allebei na hun 6e nooit meer een oma in de badkamer gezien. Dus alleen ik werd door oma gewassen tot in mijn tienerjaren. Van alle dochters en kleindochters die oma heeft (en geloof me, dat zijn er veel) was ik de enige. Ik voel me weer net zo eenzaam als vroeger. Of als vorig jaar, of vorige week, net zo eenzaam als gister. Eigenlijk is het nooit anders geweest. De deur gaat heel zachtjes open en ik zie twee blauwe oogjes. Het is Kiki. Ik zeg dat ik haar niet kan helpen en ze beter weg kan gaan. Maar ze ziet dat ik huil en komt dicht naast me zitten. Misschien hoef ik niet alleen haar te helpen, maar wil zij nu mij graag helpen. 

"Ik weet wel dat oma hygiëne belangrijk vond." Typt mijn nicht. Ze is geschrokken van mijn verhaal over onze oma. Ik laat nogal wat mensen schrikken de laatste tijd. Over hun vader, broer, oom, (ex)man. En over hun moeder en oma. En nu over wéér een moeder en oma. Ik ben lekker bezig, zullen we maar zeggen. Wat geschiedenissen herschrijven, werelden onder voeten laten wegzakken, dat soort dingen. "Maar ik kan oma gewoon niet voorstellen als dat ze dat op die manier zou doen… Ik zeg niet dat ze je niet gewassen heeft." Typt ze verder. Ik krijg een knoop in mijn maag, want wat zegt ze nu eigenlijk wel dan? Ik begin direct terug te schrijven dat ik het nooit als incest heb ervaren. Ik moet dit gelijk kleiner maken, zo voelt het. Soort van 'redden wat er te redden valt' gevoel. Mijn verhaal moet direct terug in dat kistje. Maar het lukt al niet meer. Dus, dan maar kleiner maken. Ik schrijf dat ik geloof dat ik me wel veilig voelde bij oma en dat ik haar lief vond. Maar ja, ze kwam wel bij mij zitten op een krukje, terwijl ik daar in mijn blootje stond en ze me ook tussen mijn benen waste. "Was je niet jonger?" vraagt ze dan. Ik zeg kort: "Nee." "Raar," antwoordt ze dan. "Ja," zeg ik. Want wat moet ik hier anders op zeggen? Twijfelt ze nu aan wat ik vertel? Ondanks dat mijn moeder het bevestigt en mijn oma het niet ontkende? "Maar oma was zo fel over haar vader," zegt ze. Wat betekent dit? Wat gebeurt hier? Ik word kleiner en kleiner en kleiner. Kiki legt haar hoofd op mijn schouder, ze leest mee op het scherm terwijl ik typ. We voelen ons verdrietig en vragen ons af of we hier wel mee door moeten gaan. Daarna schrijft mijn nicht dat het wel heel goed is dat ik het toen aan mijn moeder heb verteld. Ja, daar zijn we het over eens. Eigenlijk zijn we het gesprek al aan het afronden, maar terwijl ik mijn mobiel weg leg, komt er toch nog een berichtje binnen: "Je had vroeger wel een sterke geur…" Ik schrik me wezenloos. "Wat?" vraag ik. "Misschien kwam dat door alle stress in je lichaam." "Waar rook ik dan naar?" "Zurig. Hormonen, dacht ik." Ik voel me uit het veld geslagen. "Vond iedereen dat en was het gewoon normaal puberzweet, of?" Ik vraag het maar. "Geen idee," zegt ze, "maar ik heb een absurd sterke neus." "En alleen ik, of mijn zus ook?" vraag ik. "Nee, je zus niet." Ze weet niet meer tot welke leeftijd ik zo rook. Het was voordat ik een tiener was, maar het ging ook nog een tijdje door. "Ik heb dit nog nooit van iemand anders gehoord," zeg ik. Maar na die tijd rook ik áltijd fris, lees ik dan. Dat moet me vast geruststellen. En dan schrijft ze: "Ik was het eigenlijk alweer vergeten, maar ik kwam er nu weer op." Oké, dus ik deel het zorgelijke verhaal dat mijn oma bij mij in de douche kwam zitten om me te wassen en zij denkt ineens voor het eerst weer aan dat ik vroeger zurig rook. Nou, dan zal dat wel de reden zijn geweest dat oma het nodig vond om alleen mij even grondig te poetsen. Dat, of omdat ik wat dromerig en traag was. Of allebei. Een vies, stinkend, traag meisje was ik vroeger. Die moet je wassen zoals mijn ene oma deed en straffen zoals mijn andere oma en mijn vader deden. Zo gaat dat met vieze, kleine, domme, trage meisjes. 

Kiki aait lief over mijn arm. Ik ben blij dat ze weer bij me is. Al heb ik minder vertrouwen dan ooit, dat wij ons incest gaan overleven. Maar als we gaan, gaan we samen. Of dit nu voor of achteruit is. 

Dus al het fysieke incest stopte zo rond mijn 12e. Wat een opluchting moet dat geweest zijn, zou je denken. Ik heb al helemaal geen zin meer om een heel deel te wijden aan hoe naar het was toen mijn vader zich ineens van me afkeerde. Dus dat ga ik ook niet doen. Ik besteed er precies twee alinea’s aan. Er was ineens helemaal geen fysiek contact meer, mijn vader hield mij letterlijk af. Als ik bij hem achterop zat bijvoorbeeld, bij wijze van uitzondering natuurlijk, want ik was groot genoeg om zelf te fietsen. Maar dan gingen we niet zo snel als hij wilde, dus bij wijze van die uitzondering mocht ik achterop de fiets bij mijn vader. En ik vond het heel leuk om achterop te zitten. Dan hoefde ik namelijk niet op te letten en ook mijn benen niet te gebruiken. Ik kon heerlijk wegdromen achterop de fiets. Van mijn vader mocht ik hem niet vasthouden, ik mocht mijn armen niet om hem heen slaan en mijn handen niet in zijn zij leggen. Nou, het is nog best een uitdaging om jezelf achterop de fiets goed vast te houden als je je vader niet aan mag raken. Ik pakte dan de kleine metalen ringen vast, die onder het zadel zaten. Die hoorden bij de vering, dus het was wel oppassen geblazen. Als je niet goed oplette kon dat verdomde zeer doen als je je vinger ergens tussen kreeg. Maar meestal ging dat goed.

Wat ikzelf de meest verdrietige herinnering vind aan zijn plotselinge afkeer, is toen ik zijn hulp nodig had bij het plassen. Ik was een jaar of 13 en ben toen hard gevallen in het zwembad, waardoor ik een wondje kreeg bij mijn vagina. Het bloedde en ik moest naar de huisarts. Die zei dat mijn ouders de eerste dagen met een fles water tussen mijn benen moesten spoelen terwijl ik plaste, om te voorkomen dat het te veel pijn zou doen. Je kunt je vast iets voorstellen bij urine in een wondje. Mijn moeder was de meeste dagen aan het werk buitenshuis en mijn vader werkte veel in huis, dus deze taak was voor hem. Maar hij weigerde. Ik zie mezelf nog zitten op de wc. Mijn vader kwam niet verder dan de deuropening en gaf mij een literfles water aan. Hij zei dat ik dat zelf moest doen, maar dat lukte mij helemaal niet. Voor een kind is zo’n fles best groot en zwaar en ik moest in een hele gekke houding zitten om dan te plassen en tegelijk dat water op de juiste plek te krijgen. Ik zat daar als klein meisje te stuntelen op de wc-bril, in pijn, terwijl mijn plas ondertussen begon te lopen want ik moest zo nodig. Ik riep mijn vader, die vervolgens een boze blik op me wierp en geïrriteerd zo weer omkeerde. Hij keurde mij doorlopend af, zelfs op die momenten. Of misschien juist wel extra op die momenten. Ik moest me er zelf maar mee redden, vond hij. Dat is me niet gelukt, maar uiteindelijk ging het wondje natuurlijk vanzelf wel over.

Kiki tilt haar hoofd op van mijn schouder en kijkt me aan. Het is goed zo, dit is stuk 1 van het laatste deel. Morgen typen we stuk 2. En dan is het eerst wel klaar. Volgende week start een lange reeks EMDR sessies en handelen we alles trauma voor trauma af. En wat er daarna nog over is van mijn ui, gaat regelrecht de kliko in.